Polski (PL)English (UK)

Fundusz im. prof. Aliny Brodzkiej-Wald

Prace doktorskie nagrodzone. Znamy laureatów IV edycji konkursu im. Inki Brodzkiej-Wald

Aż dwie prace doktorskie z dziedziny humanistyki dotyczące współczesności zdobyły w tym roku nagrodę w konkursie im. Inki Brodzkiej-Wald. Kapituła konkursu przyznała również dwa wyróżnienia.  Konkurs jest częścią Funduszu Wieczystego założonego w celu upamiętnienia profesor Aliny „Inki” Brodzkiej-Wald. Jego celem jest promowanie wybitnych prac humanistycznych. Nagrody wręczono 16 czerwca w siedzibie Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. 

„Lektura jako spotkanie. Stanisława Brzozowskiego czytania Cypriana Norwida, Giambattisty Vica i Johna Henry’ego Newmana” to pierwsza nagrodzona praca autorstwa doktor Elizy Kąckiej z Instytutu Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Jej promotorem był profesor Andrzej Mencwel - polski historyk literatury oraz krytyk literatury i kultury polskiej, antropolog kultury, eseista, publicysta.

Drugą nagrodę główną otrzymał doktor Łukasz Biskupski z Uniwersytetu SWPS. Tytuł nagrodzonej pracy to „Prosto z ulicy. Materialistyczna analiza kulturoznawcza szerokiego obiegu sztuk wizualnych na przykładzie street artu”. Jej promotorem była prof. dr hab. Anna Zeidler-Janiszewska - filozofka, kulturoznawczyni, autorka wielu książek. 

Kapituła przyznała również wyróżnienia. Otrzymali ją doktor Aneta Nisiobęcka za pracę pt. „Reemigracja Polaków z Francji oraz ich adaptacja w Polsce Ludowej w latach 1945 – 1950” pod kierunkiem Profesor Grażyny Marii Pasztor. Drugie wyróżnienie przyznano doktor Małgorzacie Smoleń z Uniwersytetu Jagiellońskiego za pracę Studia Filmowe „Kronika” i „Wir” na tle polskiego filmu dokumentalnego po 1989 roku.  Promotorem pracy była dr hab. Jadwiga Hučková.  

Konkurs jest częścią Funduszu wieczystego im. Inki Brodzkiej-Wald. Jego celem jest promowanie wybitnych prac humanistycznych. W Konkursie przyznawana jest nagroda za pracę doktorską dotyczącą współczesności z dziedziny humanistyki. W tegorocznym Konkursie mogli wziąć udział autorzy prac obronionych w 2015 r. 

Zwycięzcę wybierała Kapituła Konkursu, w skład której weszli:

prof. dr hab. Grażyna Borkowska - kierownik Pracowni Literatury II połowy XIX wieku w Polskiej Akademii Nauk i prezes Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza,

prof. dr hab. Maryla Hopfinger- Amsterdamska - profesor nauk humanistycznych, członek Rady Naukowej Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk.

prof. dr hab.  Jan Kordys - profesor nauk humanistycznych, pracownik Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk,

prof. dr hab. Marek Zaleski - literaturoznawca,  krytyk literacki, profesor w Instytucie Badań Literackich PAN, członek Polskiego PEN Clubu, 

dr Tomasz Żukowski – adiunkt w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. 

Przyznaję – werdykt nie był łatwy. Po pierwsze, zaskoczyła nas liczba prac, które zgłoszono do konkursu. Po drugie, co szczególnie ważne i cenne, właściwie wszystkie prace reprezentowały wysoki poziom. Spieraliśmy się gorąco i długo, by jednak dojść do wspólnych ustaleń. Ostatecznie zdecydowaliśmy, by nagrodzić cztery prace – przyznaliśmy dwie nagrody ex equo w wysokości 4 000 zł każda oraz dwa wyróżnienia – mówi dr Tomasz Żukowski, członek Kapituły Konkursu im. Inki Brodzkiej-Wald

 

Wspomnienia ucznia prof. Aliny Brodzkiej-Wald

Filip Kwiatek

« Dobrze jest i pokrzepiająco – mieć przyjaciół z ducha ».

(Bruno Schulz)

 

INKA – prof. Alina Brodzka-Wald (1929-2011)

Inkę «przekupywałem» zawsze różami – między innymi tak bliski jest mi wiersz Małgorzaty Baranowskiej otwierający jubileuszową księgę pamiątkową ku czci  mojej Nauczycielki. Minęło już 5 lat od Jej odejścia, ale to względna i umowna perspektywa. Inka wierzyła nie tylko w Horacjańskie «non omnis moriar», nie tylko w trwanie w naszych sercach, ale po prostu i zwyczajnie w nieśmiertelność duszy. A ponieważ kochała nas bezgranicznie i bezwarunkowo, stąd nie sposób pisać o Niej wspomnień. które zakładają brak i ranę, a przecież - miłość nigdy nie zostawia pustki.

Trudno mi wyobrazić sobie trwanie «tu i teraz» bez Inki. Z perspektywy lat i doświadczeń widzę, jak intensywnie Jej charyzmat kształtuje moje życie. I wcale nie chodzi o miłość do literatury – zawodowo już od kilku lat nie mam nic wspólnego z humanistyką, i tak już, szczęśliwie, pozostanie pewnie na zawsze. Dla Inki literatura stanowiła zapis doświadczenia dostępnego dla wszystkich: zwłaszcza dla pozbawionych «głosu», intelektualnych możliwości i narzędzi, dla wszystkich żyjących, czyli – cierpiących. Inka posiadała niepowtarzalny dar obecności wtedy, gdy  potrzebowaliśmy Jej najbardziej. Kiedy pozamykane były wszystkie drzwi, otwierała okna, kiedy traciliśmy wiarę we własne siły, Ona wierzyła w nas o wiele mocniej od nas samych.

Na początku moich studiów, z anielską cierpliwością pracowała ze mną nad tekstem o moich doświadczeniach w życiu codziennym z osobami z niepełnosprawnością intelektualną na zajęcia z antropologii kultury u prof. Małgorzaty Szpakowskiej. «Słuchaj, to zdanie musi brzmieć inaczej, Małgosia tego nie przepuści» –  wciąż słyszę te słowa i umieram ze śmiechu. Przy swej bezgranicznej dobroci i łagodności była zdecydowana, nieugięta, ba – bezwzględna.

I chyba ten Jej radykalizm – w miłości – trwa najmocniej, jako owoc, ale i zapowiedź: gdyż miłość nigdy nie ustaje. Kocham Cię Inko!

 

Kontakt:

Karolina Muzal, Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce, tel.  22 622 01 22 (wew. 27), Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.  

 


 

Alina Brodzka-Wald była i długo jeszcze pozostanie jednym z najbardziej rozpoznawalnych historyków i teoretyków literatury. Ta rodowita warszawianka urodziła się 11 listopada 1929 roku. W Warszawie ukończyła najpierw szkołę powszechną, a w czasie wojny tajne komplety gimnazjalne. Razem z bratem i rodzicami udało jej się przetrwać okupację. Po zakończeniu wojny kontynuowała naukę najpierw w liceum w Łodzi, a potem na polonistyce na Uniwersytecie Łódzkim. W 1949 roku opublikowała swój pierwszy artykuł, który ukazał się w „Polonistyce” (nr 1). Rok później wróciła do swojego rodzinnego miasta i rozpoczęła pracę w Instytucie Badań Literackich, z którym była związana do końca życia, pełniąc różne funkcje formalne i nieformalne. W 1952 roku uzyskała magisterium, a osiem lat później doktorat w dziedzinie nauk humanistycznych. W 1966 r. uzyskała stopień doktora  habilitowanego. W 1989 roku została profesorem zwyczajnym.

 

Dlaczego właśnie Fundusz Wieczysty im. Aliny Brodzkiej-Wald?

Aby upamiętnić życie i zasługi Aliny Brodzkiej - Wald, powstał Fundusz Wieczysty nazwany jej imieniem. Fundusz realizuje cele z
obszarów: nauki, edukacji, kultury, ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Jest wiele powodów, które sprawiły, że Fundusz nosi Jej imię. Znaczenia dokonań prof. Aliny Brodzkiej-Wald nie da się opisać w kilku zdaniach:

- wypromowała ponad 20 doktorów,

- była jednym z członków Komitetu Redakcyjnego serii wydawniczej IBL PAN „Historia i Teoria Literatury. Studia”, która przyczyniła się do rozwoju wiedzy o literaturze,

- koordynowała pracę zespołu redakcyjnego „Słownika Literatury XX wieku”, stanowiącego jedyne w swoim rodzaju źródło wiedzy o tym okresie polskiej literatury,

- od 1991 roku była członkiem Rady Wydawniczej Instytutu Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej - przedsięwzięcia o długiej tradycji i wysokim prestiżu,

- od 1970 r. była członkiem, a potem przez dziesiątki lat wiceprzewodniczącą Komitetu Głównego Olimpiady Literatury i Języka Polskiego przy IBL, która promuje kulturę polską, odkrywa jej miłośników i zyskuje dla nich nowych opiekunów i przewodników. Wszyscy laureaci i finaliści Olimpiady zawsze mogli liczyć na pomoc i radę prof. Aliny Brodzkiej-Wald, nie tylko na tę naukową, ale także zwyczajną, związaną z życiem codziennym.

W roku 1999, z okazji 70-tych urodzin prof. Brodzkiej, uczniowie, przyjaciele i współpracownicy złożyli tom, który Jej zadedykowali („Maski Współczesności. O literaturze i kulturze XX wieku”, pod redakcją L. Burskiej i M. Zaleskiego, IBL, 2001). We wstępie napisali:

Wśród humanistów niewielu jest takich, którzy Jej nie znają, nie mają czegoś do zawdzięczenia, nie wspominają rozmów w kącie PAN-Clubu lub przy "winku" w jej zagraconym książkami mieszkaniu. Profesor Alina Brodzka-Wald - po prostu Inka - wybitna badaczka literatury, od początku i nierozerwalnie związana jest z Insytutem Badań Literackich PAN, jego "oficjalną" historią i "nieoficjalną" praktyką seminariów, spotkań, wykładów o "literaturze źle obecnej". Osoba o wielkiej erudycji, niewiarygodnym wyczuciu cudzej indywidualności i niepowtarzalności - ukształtowała wielu badaczy, historyków, krytyków średniego i młodego pokolenia. Niczego im nigdy nie narzucając, cierpliwie i roztropnie czekała, aż sami wydadzą się na świat. Otwarta i tolerancyjna, umacnia w swoich uczniach najlepsze własne cechy: niepokorę wobec frazesów i rutyny badawczej, odwagę ciągłego uczenia się, śmiałość w likwidowaniu barier nie tylko między epokami historycznymi czy różnymi dyscyplinami humanistyki, ale także, zwyczajnie między ludźmi o różnych doświadczeniach, światopoglądach i temperamentach. Księga Jubileuszowa, którą mamy honor Jej dedykować, jest spontaniczną kreacją zbiorową. Oddajemy w ten sposób niewielką część ogromnego długu wdzięczności - niemożliwego do spłacenia“. 

 

Do tego samego tomu swój wiersz ofiarowała Małgorzata Baranowska:

„Róża do bukietu“

Do sztambucha... 11.XI 1999


Byłam na Róży Wiatrów
W wietrzny dzień wrześniowy.
Żadnego tam morza.
Wierzba stara i olcha, obrzeżami brzoza.

Byłam na Wieży Róży.
Żadnych tam rycerzy, dam, giermków.
Tylko sterta czasu
pod śniegiem tam leży.

Byłam w rozarium przy Obserwatorium.
Tam cienie bzów nikłe, fontanna zastygła
i wzory rozkwitłe czasu, który zostaje na postój,
nim wyciśnie wzory kwitnienia i kory.

Byłam, gdzie Jutrzenka,
Tam morza i skały, ale ona znikła.
Podobno przed wiekami.
Horyzont był pusty.
 
Wszędzie szukałam do tego bukietu
róży dla Inki, róży, co tradycją i śmiechem, i płaczem,
i, do zniknięcia, niczym, i czasami wszystkim,
bo jest sobą, różą.

Szukałam niewidzialnej?
Racz spocząć pod listkiem!


I jeszcze dwa cytaty:  jeden z „Pamiętnika Literackiego“, który ukazał się w 2009 roku i został zadedykowany Ince z okazji jej 80-tych urodzin:

„Pani Profesor Alinie Brodzkiej-Wald, Drogiej Ince
Wybitnej badaczce polskiej literatury, bezgranicznie hojnej dla uczniów i przyjaciół,
-    z okazji jubileuszu
REDAKCJA“

 

I drugi cytat, będący fragmentem wspomnienia, napisanego przez Katarzynę Bojarską, wychowankę Inki, a opublikowanego w „Pamiętniku Literackim“:
„Zajmowała się (...) cudzymi zalążkami, pielęgnowała je, chuchała-dmuchała, a potem jak niegdyś napisała "Odrobineczka splendoru kołysze się gdzieś nade mną".

 

 

II edycja Konkursu im. Inki Brodzkiej-Wald

„Praktyki fotograficzne i teksty kultury. Inwersja, metamorfoza, montaż” to tytuł zwycięskiej pracy doktorskiej autorstwa Magdaleny Szczypiorskiej-Mutor, nagrodzonej 16 czerwca w II edycji Konkursu im. Inki Brodzkiej-Wald. Nagroda została przyznana z Funduszu Wieczystego ustanowionego przez grono najbliższych przyjaciół jednej z założycielek Olimpiady Polonistycznej - profesor Aliny „Inki” Brodzkiej-Wald. Uroczystość poprowadził eseista, scenarzysta i krytyk filmowy - Michał Komar.

 

Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce i Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza nagrodzili trzy prace doktorskie oraz przyznali trzy wyróżnienia. I nagrodę w wysokości 3500 zł otrzymała Magdalena Szczypiorska-Mutor za pracę pt. Praktyki fotograficzne i teksty kultury. Inwersja, metamorfoza, której promotorem był dr hab. Wincenty Cesluk-Grajewski. II nagrodę (Ex aequo) i po 2000 zł otrzymali: Łukasz Pawłowski, za pracę Zamiast epickiej syntezy. Problemy konstruowania rzeczywistości społecznej II Rzeczypospolitej w prozie fabularnej lat dwudziestych, obronioną pod opieką prof. dr hab. Hanny Gosk oraz Piotr Rosół za Historię uwiedzionego podmiotu w pisarstwie Witolda Gombrowicza i Jeana Geneta, której promotorem był dr hab. Andrzej Zieniewicz, prof. UW. 

 

Wyróżnienia otrzymali:

Marta Brzezińska, Spektakl-granica-ekran. Mur berliński w filmie niemieckim, obroniona na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Promotor: prof. dr hab. Andrzej Gwóźdź, 

Bartłomiej Lis, Normy płciowe a strategie tożsamościowe gejów. Socjologiczna analiza tożsamości płciowej mężczyzn homoseksualnych, obroniona na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego, Promotor: . dr hab. Stefan Bednarek, prof. UWr

Katarzyna Bielińska-Kowalewska,   Filozoficzne koncepcje praktyki i ich społeczno-polityczne implikacje w kręgu jugosłowiańskiej grupy „Praxis”, obroniona w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, Promotor: prof. dr hab. Stanisław Czerniak

 

Zwycięską pracę doktorską wybierała Kapituła Konkursu, w skład której weszli  przedstawiciele środowiska humanistycznego związani z Instytutem Badań Literackich PAN - prof. dr hab. Maryla Hopfinger-Amsterdamska, prof. dr hab. Grażyna Borkowska, prof. dr hab. Marek Zaleski,  dr hab.  Jan Kordys, prof. IBL PAN,  dr Tomasz Żukowski. Kapituła  wybrała najlepsze prace spośród  53 zgłoszonych w II edycji. Nagrody zostały sfinansowane z Funduszu Wieczystego ustanowionego przez grono najbliższych przyjaciół Inki Brodzkiej-Wald. 

Imieniny Inki były również okazją do spotkania z Magdaleną Tulli, laureatką Nagrody im. Kościelskich, trzykrotnie nominowaną do nagrody NIKE. Pisarka zaprezentowała fragment swojej nowej prozy.

Profesor Alina Brodzka-Wald wypromowała ponad 20 doktorów, koordynowała pracę zespołu redakcyjnego „Słownika Literatury XX wieku”, stanowiącego jedyne w swoim rodzaju źródło wiedzy o tym okresie polskiej literatury, nie tylko dla studentów polonistyki. Jak wspominają jej uczniowie, przyjaciele i współpracownicy była osobą o wielkiej erudycji, niewiarygodnym wyczuciu cudzej indywidualności i niepowtarzalności - ukształtowała wielu badaczy, historyków, krytyków średniego i młodego pokolenia. Wszyscy laureaci i finaliści Olimpiady Polonistycznej, doktoranci i przyjaciele, współpracownicy i młodzi badacze zawsze mogli liczyć na pomoc i radę prof. Aliny Brodzkiej-Wald, nie tylko na tę naukową, ale także zwyczajną, związaną z życiem codziennym. Teraz, po jej odejściu, młodzi zdolni humaniści z tytułem doktora mają szansę w kolejnych edycjach konkursu zostać wynagrodzeni za swoja pracę, dzięki wspaniałomyślności przyjaciół prof. Aliny „Inki” Brodzkiej-Wald, którzy założyli fundusz wieczysty jej imienia przy Akademii Rozwoju filantropii w Polsce.

Wyniki I edycji 

16 czerwca w Pałacu Staszica zostały ogłoszone wyniki Konkursu im. Inki Brodzkiej-Wald. Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce i Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza nagrodziły najlepszą pracę doktorską z dziedziny humanistyki, poświęconą współczesności. Uroczystość poprowadziła Ewa Wilk, publicystka tygodnika POLITYKA.

W konkursie nagrodzono trzy prace - przyznano nagrodę główną w oraz wyróżnienie pierwszego i wyróżnienie drugiego stopnia. 

Wyróżnienie drugiego stopnia i nagrodę w wysokości 2 000 zł otrzymał dr Sebastian Jagielski z Uniwersytetu Jagiellońskiego za pracę doktorską  „Męskie pragnienie homospołeczne w polskim kinie fabularnym”.  Promotorem pracy był prof. Tadeusz Lubelski.

  

 

 

 

 

 

Wyróżnienie pierwszego stopnia i nagrodę w wysokości 3 000 zł otrzymała dr Matylda Szewczyk z Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Kapituła przyznała to wyróżnienie za pracę „Wirtualne obrazy. Analiza kategorii wirtualności w wybranych praktykach artystycznych współczesnego kina”. Promotorem pracy była prof. Małgorzata Szpakowska.

 

 

 

 

 

 

Nagrodę główną w wysokości 5000 zł otrzymała dr Justyna Budzik z Uniwersytetu Śląskiego, która została doktorem nauk humanistycznych w dziedzinie kulturoznawstwa dzięki rozprawie o magii kina. Tytuł nagrodzonej pracy to: „Sensorium kina. Ku antropologii doznania kinematograficznego”. Promotorem pracy był Profesor Andrzej Gwóźdź, szef Zakładu Filmoznawstwa i Wiedzy o Mediach. 

 

 

 

Zwycięzcę wybierała Kapituła Konkursu, w skład której weszli znani przedstawiciele środowiska humanistów. Są to:

  • prof. dr hab. Grażyna Borkowska - kierownik Pracowni Literatury II połowy XIX wieku w Polskiej Akademii Nauk i prezes Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza,
  • prof. dr hab. Maryla Hopfinger- Amsterdamska - profesor nauk humanistycznych, członek Rady Naukowej Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk.
  • prof. dr hab.  Jan Kordys - profesor nauk humanistycznych, pracownik Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk,
  • prof. dr hab. Marek Zaleski - krytyk literacki, eseista i publicysta, oraz członek Rady Naukowej Instytutu Badań Literackich  Polskiej Akademii Nauk
  • dr Tomasz Żukowski–adiunkt w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

Kapituła musiała wybrać najlepszą pracę, spośród 28 zgłoszonych w I edycji.

 

Jak mogę wesprzeć Fundusz?

Wszystkie osoby i organizacje, którym bliska jest idea Funduszu Wieczystego im. Aliny Brodzkiej – Wald, mogą wesprzeć Fundusz w następujący sposób:

DAROWIZNA ONLINE

Wybierz wysokość darowizny

Pamiętaj, że istnieje możliwość wpisania innej kwoty po przejściu do systemu bankowego.

 

DAROWIZNA NA KONTO BANKOWE FUNDUSZU

Przekaż darowiznę na konto bankowe nr 89 1560 0013 2000 1706 4021 0901 (Getin Noble Bank SA), Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce, ul. Marszałkowska 6/6, 00-590 Warszawa 

W tytule przelewu wpisz:  darowizna na cele statutowe - Fundusz Wieczysty im. prof. Aliny Brodzkiej-Wald 

Jesteśmy otwarci również na inne formy współpracy, w razie pytań zapraszamy do kontaktu z Akademią Rozwoju Filantropii pod numerem telefonu 22 622 01 22, wew. 27 lub adresem e-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript. .